Mua bán nhà đất khác tỉnh, chọn nơi công chứng thế nào trước và sau 01/01/2027?

Mua bán nhà đất khác tỉnh, chọn nơi công chứng thế nào trước và sau 01/01/2027?

Gia đình ở Hà Nội muốn mua một căn nhà ở Hải Phòng và đang cân nhắc công chứng nhà đất khác tỉnh. Từ ngày 01/01/2027, quy định sửa đổi bắt đầu có hiệu lực. Việc công chứng giao dịch bất động sản trên phạm vi toàn quốc có lộ trình và điều kiện riêng. Nếu cần kiểm tra nơi có thẩm quyền trước khi đặt cọc hoặc đặt lịch ký, hãy gọi hotline 1900.0164.

1. Trước ngày 01/01/2027, chọn nơi công chứng theo vị trí nhà đất

Điều 44 Luật Công chứng số 46/2024/QH15 giới hạn thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ các trường hợp được điều luật nêu. Với hợp đồng chuyển nhượng một thửa đất ở Hải Phòng vào tháng 11/2026, các bên chọn tổ chức hành nghề công chứng có trụ sở tại Hải Phòng. Nơi cư trú của các bên hoặc địa điểm họ đặt cọc có thể ở tỉnh khác. Khi ghi lịch, cần xác định tỉnh, thành phố của bất động sản và địa chỉ trụ sở của tổ chức sẽ công chứng.

Người mua nên đọc phần địa chỉ trên giấy chứng nhận và đối chiếu với địa giới hiện hành. Có giấy chứng nhận ghi tên huyện hoặc tỉnh trước khi sắp xếp. Nên cung cấp thông tin cũ và địa chỉ hiện hành nếu đã xác định được để tổ chức hành nghề kiểm tra. Trong phạm vi cùng tỉnh, thành phố, Điều 44 xét theo địa bàn cấp tỉnh. Ví dụ hai người ở phường này có thể hỏi một tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở ở phường khác cùng thành phố về việc ký hợp đồng chuyển nhượng nhà tại thành phố đó. Địa chỉ trụ sở thực tế và tên pháp lý của nơi tiếp nhận giúp tránh nhầm với điểm nhận hồ sơ của một đơn vị trung gian.

Với chuyển nhượng quyền sử dụng đất, điểm a và điểm b khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai quy định yêu cầu công chứng hoặc chứng thực và trường hợp thực hiện theo yêu cầu của các bên. Điều 44 Luật Công chứng giải quyết câu hỏi nơi nào được công chứng nếu giao dịch thực hiện theo hình thức công chứng. Khi giao dịch liên quan đến tổ chức kinh doanh bất động sản hoặc thuộc loại hợp đồng khác nên nêu đúng chủ thể và loại giao dịch để kiểm tra yêu cầu hình thức theo quy định chuyên ngành. Bài viết này tập trung vào việc chọn tổ chức hành nghề công chứng cho hợp đồng mua bán, chuyển nhượng thông thường.

2. Ngày 01/01/2027 thay đổi quy định nào?

Khoản 13 Điều 1 Luật số 04/2026/QH16 sửa Điều 44, có hiệu lực từ 01/01/2027. Khoản 1 Điều 44 sau sửa đổi tiếp tục xác định thẩm quyền theo tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở đối với giao dịch có đối tượng là bất động sản, kèm các ngoại lệ nêu trong điều luật. Khoản 2 giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền trên phạm vi toàn quốc sau khi cơ sở dữ liệu công chứng được vận hành và thông tin trong các cơ sở dữ liệu liên quan được cơ quan chủ quản công bố theo quy định. Do đó người chuẩn bị ký tháng 01/2027 vẫn cần đối chiếu địa bàn của bất động sản khi chọn nơi công chứng.

Danh sách ngoại lệ cũng cần đọc theo từng thời kỳ. Điều 44 áp dụng trong tháng 11/2026 nêu di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền đối với bất động sản, thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng về bất động sản và các thủ tục thay đổi hoặc kết thúc những giao dịch này theo quy định. Khoản 1 Điều 44 áp dụng từ 01/01/2027 nêu di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền về bất động sản cùng việc sửa đổi, bổ sung, chấm dứt, hủy bỏ các giao dịch được liệt kê. Thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng về bất động sản không còn được nêu riêng trong danh sách ngoại lệ mới. Nếu hồ sơ liên quan đến hình thức này nên đề nghị nơi tiếp nhận xác định quy định theo thời điểm và nội dung cụ thể.

Khoản 5 Điều 3 Luật số 04/2026/QH16 cho phép tiếp tục quản lý, khai thác và sử dụng cơ sở dữ liệu công chứng địa phương hiện có trong thời gian chuyển tiếp theo điều kiện nêu ở đó. Một tổ chức có thể khai thác dữ liệu sẵn có phục vụ giao dịch trong phạm vi thẩm quyền. Điều kiện mở rộng thẩm quyền trên cả nước được xác định theo quy định riêng, gắn với việc vận hành và công bố các cơ sở dữ liệu cần thiết. Người dân nên phân biệt việc đã có dữ liệu để tra cứu với thời điểm có thể chọn nơi công chứng ngoài tỉnh đối với chính hợp đồng mua bán.

3. Lộ trình toàn quốc và điều kiện cần kiểm tra từ 31/12/2028

Điều 10 Nghị định 413/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 42a vào Nghị định 104/2025/NĐ-CP. Theo lộ trình này, công chứng viên được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trên phạm vi toàn quốc kể từ ngày 31/12/2028. Nếu đến ngày đó cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố theo quy định, việc thực hiện trên phạm vi toàn quốc chỉ bắt đầu sau khi các cơ sở dữ liệu đó được công bố và vận hành. Quy định về lộ trình tại Điều 10 Nghị định 413/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/01/2027. Cần ghi nhớ riêng ngày hiệu lực của điều khoản và ngày thực hiện lộ trình.

Nếu hợp đồng dự kiến ký sát mốc 31/12/2028, trước khi thỏa thuận địa chỉ công chứng nên hỏi tổ chức định chọn họ đã có căn cứ tiếp nhận giao dịch ngoài địa bàn hay chưa. Có thể yêu cầu nêu cơ sở để xác định mốc mở rộng đã được thực hiện và cung cấp đầu mối tiếp nhận chính thức. Nếu các điều kiện dữ liệu chưa bảo đảm, cần chuẩn bị phương án ký theo phạm vi địa bàn đang áp dụng. Dự trù thời gian cho việc đổi lịch hoặc chuyển giấy tờ giúp các bên xử lý kịp các mốc đặt cọc, thanh toán và giao nhà.

4. Hai bên ở xa có thể bố trí giao dịch thế nào?

Một phương án là thống nhất ngày đến tổ chức hành nghề công chứng tại tỉnh, thành phố có nhà đất và gửi trước giấy tờ để kiểm tra. Ví dụ người bán ở Hải Phòng và người mua ở Đà Nẵng. Hai bên có thể rà dự thảo, kiểm tra thông tin tài sản và hẹn một buổi tại Hải Phòng. Trước khi mua vé hoặc chuyển tiền theo mốc công chứng nên xác nhận người có quyền ký, bản giấy tờ sẽ mang để đối chiếu và người đang giữ giấy chứng nhận. Khi tài sản có nhiều người cùng quyền định đoạt, việc một người đứng ra thỏa thuận lịch vẫn cần đi cùng sự tham gia hoặc đại diện hợp lệ của những chủ thể phải ký.

Nếu một bên không thể trực tiếp đến ký, các bên có thể hỏi về đại diện theo ủy quyền. Điều 44 có ngoại lệ đối với văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền về bất động sản. Cần mô tả rõ phạm vi được giao như quyền ký hợp đồng, nhận tiền, bàn giao tài sản hoặc nộp hồ sơ. Khi người đại diện ký hợp đồng chuyển nhượng, nơi công chứng hợp đồng chuyển nhượng vẫn được xác định theo quy định về thẩm quyền áp dụng cho chính hợp đồng đó. Quy định về công chứng điện tử cũng có yêu cầu tương ứng về thẩm quyền. Nếu muốn sử dụng điểm cầu, hãy cung cấp địa chỉ nhà đất cho nơi dự kiến khởi tạo giao dịch trước khi đặt lịch.

Các bên cũng có thể ghi trong thỏa thuận đặt cọc địa điểm dự kiến ký, trách nhiệm cung cấp giấy tờ và cách xử lý nếu tổ chức tiếp nhận đề nghị bổ sung. Thỏa thuận nên bám sát lịch làm việc thực tế và thời hạn các bên có thể đáp ứng. Ví dụ người bán phải lấy lại giấy tờ đang gửi tại ngân hàng, người mua cần biết ngày có thể xuất trình giấy tờ và tình trạng ràng buộc đối với tài sản. Việc xác nhận đủ điều kiện ký trước khi di chuyển có ích hơn việc chọn một địa điểm gần người mua nhưng ngoài phạm vi thẩm quyền ở ngày ký.

Giả sử hai bên đã hẹn ký ngày cuối tháng 12/2026 nhưng phải chuyển sang tháng 01/2027 vì chưa nhận đủ giấy tờ. Hãy xác nhận lại ngày tiếp nhận, bộ giấy tờ phải xuất trình và địa chỉ nơi ký. Nếu việc lùi lịch ảnh hưởng đến hạn đặt cọc nên lập thỏa thuận về lịch mới và thông báo cho người đang giữ giấy tờ hoặc chuẩn bị giải ngân. Việc đổi tháng không tự tạo ra thẩm quyền công chứng hợp đồng mua bán ở một tỉnh khác. Khoản 2 Điều 31 Nghị định 413/2026/NĐ-CP quy định hồ sơ công chứng đã được tiếp nhận trước ngày nghị định có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo pháp luật tại thời điểm tiếp nhận.

Kết luận

Với hợp đồng mua bán hoặc chuyển nhượng nhà đất thông thường, trước và ngay sau 01/01/2027, hãy chọn nơi công chứng theo địa bàn có bất động sản. Mốc triển khai toàn quốc là 31/12/2028 theo lộ trình, kèm điều kiện về các cơ sở dữ liệu. Nếu cần kiểm tra địa bàn, quyền đại diện hoặc cách bố trí buổi ký, hãy liên hệ hotline 1900.0164.

Bạn cảm thấy nội dung này thế nào?
★ ★ ★ ★ ★

Đã có 1068 lượt đánh giá với điểm trung bình là 5/5.

Để lại một phản hồi

Lưu ý: Trường hợp khẩn cấp, Quý khách vui lòng liên hệ hotline 1900.0164 để được hỗ trợ kịp thời